mommy
thilasmos
toketos
mycare - φροντίδα
athome
arkoudos
nanny - επιλέγοντας νταντάδες
Επικαιρότητα Η σχέση με το παιδί ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΙΔΕΕΣ

Είναι οι γονείς σας υπεύθυνοι για τα ψυχολογικά σας προβλήματα;

October 16, 2019

author:

Mommy.gr

Είναι οι γονείς σας υπεύθυνοι για τα ψυχολογικά σας προβλήματα;

Ανάγνωση σε 4′

Ο ψυχολόγος Σίγκμουντ Φρόιντ (Sigmund Freud) προφανώς πρότεινε ότι η προσωπική μας ανάπτυξη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα γεγονότα της πρώιμης παιδικής μας ηλικίας. Ενώ πολλές από τις ιδέες του είναι πλέον ξεπερασμένες, μερικές σύγχρονες ψυχολογικές θεωρίες υποδεικνύουν επίσης ότι οι παιδικές εμπειρίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της ζωής μας. (1)

Υπάρχουν όμως πραγματικά στοιχεία ότι οι δύσκολες παιδικές εμπειρίες μπορούν να προκαλέσουν κοινά ψυχολογικά προβλήματα όπως άγχος ή κατάθλιψη αργότερα στη ζωή; Και αν συμβαίνει αυτό, θα κατηγορήσουμε τους γονείς μας για να μας βοηθήσουν να θεραπευτούμε;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι γονείς και οι κύριοι φροντιστές είναι καθοριστικοί παράγοντες στην ανάπτυξη ενός παιδιού. Γνωρίζουμε ότι οι πρώτες εμπειρίες που σχετίζονται με την οικογένεια έχουν βαθιές και μακροχρόνιες επιπτώσεις στα παιδιά – πολλές από τις οποίες είναι θετικές. Ωστόσο, οι δυσμενείς εμπειρίες παιδικής ηλικίας μπορούν να προκαλέσουν βλάβες ή αγωνία και μπορεί να διαταράξουν σε κάποιο βαθμό τη σωματική και / ή ψυχολογική ανάπτυξη του παιδιού (2). Παραδείγματα τέτοιων εμπειριών περιλαμβάνουν φτώχεια, κακομεταχείριση, γονικό διαζύγιο ή θάνατο ενός γονέα.

Αυτές οι εμπειρίες είναι εξαιρετικά κοινές παγκοσμίως. Στην Αγγλία, σχεδόν οι μισοί ενήλικες έχουν περάσει τουλάχιστον από ένα (3). Σχεδόν ένας στους δέκα έχει βιώσει τέσσερις ή περισσότερες τέτοιες αρνητικές εμπειρίες στην παιδική του ηλικία. Οι μελέτες έχουν βρει δεσμούς μεταξύ συγκεκριμένων εμπειριών και διαφόρων αρνητικών αποτελεσμάτων, με επιπτώσεις που διαρκούν μέχρι την ενηλικίωση. Για παράδειγμα, η εμπειρία γονικού διαζυγίου, διαχωρισμού ή απώλειας – ή διαβίωσης με νοσηλευόμενο άτομο – αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης προβλημάτων ψυχικής υγείας καθ ‘όλη τη διάρκεια της ζωής (4).

Η ερευνητική ομάδα μας διενήργησε πρόσφατα μια μελέτη που δείχνει ότι το γονικό διαζύγιο οδηγεί σε αυξημένο δια βίου κίνδυνο κατάθλιψης στους απογόνους (5). Για αυτή την έρευνα, συνδυάσαμε δεδομένα από 18 μελέτες που δημοσιεύθηκαν τα τελευταία 35 χρόνια, με περισσότερους από 24.000 συμμετέχοντες συνολικά. Τα ευρήματα δείχνουν ότι εκείνοι που έζησαν γονικό διαζύγιο στην παιδική ηλικία ήταν 56% πιο πιθανό να έχουν κατάθλιψη στην ενηλικίωση από όσους δεν έζησαν το διαζύγιο.

Είναι επίσης γνωστό ότι οι παιδικές αντιξοότητες είναι συχνά αλληλένδετες. Για παράδειγμα, το γονικό διαζύγιο μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης για πολλές οικογένειες. Μελέτες έχουν δείξει ότι η συσσώρευση δυσμενών συνθηκών εγείρει τον κίνδυνο διαφόρων προβλημάτων ψυχικής υγείας (6) – ακόμη και αυτοκτονίας (7).

Αλλά πώς μπορεί μερικές τραυματικές εμπειρίες παιδικής ηλικίας να έχουν δια βίου αποτελέσματα; Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι η έκθεση σε τέτοια γεγονότα αυξάνει την ευαισθησία ενός ατόμου στις επιπτώσεις αργότερα αγχωτικών γεγονότων. Για παράδειγμα, το διαζύγιο είναι μια δύσκολη εμπειρία για τους περισσότερους ενήλικες – συνδέεται με συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης. Αλλά άτομα που έχουν επίσης βιώσει πρώιμες αντιξοότητες υφίστανται ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν τέτοιες συνθήκες ως αποτέλεσμα του διαζυγίου (8).

Αλλά οι αντιξοότητες στην παιδική ηλικία δεν κάνουν απαραίτητα τα άτομα πιο ευάλωτα. Πράγματι, ορισμένα παιδιά δεν υφίστανται ποτέ αρνητικές συνέπειες ακόμη και αν έχουν ζήσει σοβαρές και πολλαπλές αντιξοότητες – ένας ψυχολογικός όρος που ονομάζεται ανθεκτικότητα (9). Υπό αυτές τις συνθήκες, η αρνητική εμπειρία ενισχύει την αντίσταση σε μετέπειτα αγχωτικά γεγονότα. Οι ανθεκτικοί άνθρωποι ανακαλύπτουν τον εαυτό τους όταν περνούν δύσκολες στιγμές – μαθαίνουν πώς να διαχειρίζονται καλύτερα τη συμπεριφορά τους και πώς να αντιμετωπίσουν με επιτυχία το άγχος στο μέλλον.

Το πώς αντιδρά ένα παιδί σε αγχωτικές εμπειρίες φαίνεται να εξαρτάται από ένα σύνθετο μείγμα παραγόντων που διαφέρουν μεταξύ των ατόμων, συμπεριλαμβανομένων των γονιδίων τους, της ιδιοσυγκρασίας και της γνωστικής τους ικανότητας. Οι ερευνητές διερευνούν αυτήν τη στιγμή σε ποιο βαθμό κάθε ένα από αυτά βοηθάει στον καθορισμό του αν κάποιος θα αναπτύξει ανθεκτικότητα. Ενδέχεται να δούμε σύντομα αποτελέσματα. Με τη συνεχή πρόοδο στην ανθρώπινη γονιδιωματική, η πολύπλοκη αλληλεπίδραση μεταξύ γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων αρχίζει να αποκαλύπτεται.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι τα αρνητικά αποτελέσματα των παιδικών τραυμάτων δεν είναι αναπόφευκτα. Ακόμη και στην ενήλικη ζωή, δεν είναι πολύ αργά για να αποφευχθούν ή να αντιστραφούν τα αποτελέσματα – ακόμη και από σοβαρές τραυματικές εμπειρίες, όπως η φυσική ή συναισθηματική κακοποίηση και παραμέληση (10).

Ειδικά σχεδιασμένα προγράμματα επιλεκτικής παρέμβασης για όσους αντιμετωπίζουν πολλαπλές αντιξοότητες παιδικής ηλικίας – όπως είναι η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία ή η κατάρτιση στην ενσυνειδητότητα – μπορούν να είναι ιδιαίτερα επωφελείς.

Πολλοί άνθρωποι, ωστόσο, βρίσκουν ευκολότερο απλά να κατηγορούν τους γονείς τους για τα προβλήματά τους. Μπορεί να φαίνεται ότι η εύρεση μιας αιτίας για τον πόνο σας μπορεί να σας βοηθήσει – σίγουρα είναι καλύτερο να κατηγορείτε τους γονείς σας από το να κατηγορείτε τον εαυτό σας. Ωστόσο, μια μεγάλη μελέτη με περισσότερους από 30.000 συμμετέχοντες από 72 χώρες έδειξε ότι το να κατηγορούν τους γονείς τους δεν βοηθά τους ανθρώπους να απομακρύνονται από τις αρνητικές συνέπειες των δύσκολων εμπειριών (11).

Η μελέτη διαπίστωσε ότι όσοι ανέφεραν αρνητικές εμπειρίες όπως κατάχρηση, κατηγορώντας τους άλλους ή τους ίδιους, είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο να υποφέρουν από προβλήματα ψυχικής υγείας από όσους δεν το έκαναν.

Συνεπώς, η μελέτη υποδεικνύει ότι ψυχολογικές διαδικασίες όπως το να κατηγορούμε τους γονείς μας, μπορεί να είναι πιο επικίνδυνες για την ψυχική υγεία από ό, τι οι ίδιες οι εμπειρίες του παρελθόντος.

Αν θέλουμε να ξεπεράσουμε το βάρος από το παρελθόν και να αναπτυχθούμε, πρέπει να σταματήσουμε να κατηγορούμε τους γονείς και το παρελθόν μας και να επικεντρωθούμε στο παρόν μας και να πάρουμε τον έλεγχο της ζωής μας. Οι θετικές εμπειρίες ενηλίκων, όπως η τακτική σωματική άσκηση (12), η τριτοβάθμια εκπαίδευση (13) και η κοινωνική υποστήριξη (14), έχουν αποδειχθεί ότι βελτιώνουν τα ψυχολογικά αποτελέσματα – συμπεριλαμβανομένης της γνωστικής λειτουργίας, της ψυχικής υγείας και της ευημερίας. Και για σοβαρά, επίμονα προβλήματα ψυχικής υγείας, η αναζήτηση βοήθειας – που κυμαίνεται από την ψυχοθεραπεία έως τη φαρμακευτική αγωγή – θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει μια διέξοδο.

Έτσι, ανεξάρτητα από το υπόβαθρό σας, μην ξεχνάτε ότι ποτέ δεν είναι αργά για να ενισχύσετε τη ζωή σας με θετικές εμπειρίες, απομακρύνοντας τη σκοτεινή σκιά των αντιξοοτήτων της παιδικής ηλικίας. Λίγη δουλειά μπορεί να σας βοηθήσει να ξεκλειδώσετε την εσωτερική ανθεκτικότητά σας.

Πηγή: Parenting.gr