ΠΑΙΔΙ

Έρευνα: Προσοχή στα παιδιά που σταματούν να γράφουν λόγω των υπολογιστών-Ποιος είναι ο κίνδυνος

5 months ago

author:

Έρευνα: Προσοχή στα παιδιά που σταματούν να γράφουν λόγω των υπολογιστών-Ποιος είναι ο κίνδυνος

Σε δημοσίευμά της η γερμανική εφημερίδα Die Zeit αναφέρεται στο γεγονός ότι τα παιδιά σήμερα γράφουν όλο και λιγότερο εξαιτίας των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Και δεν είναι μόνο οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές βέβαια. Το spartphone, το tablet είναι πολύ καλά πια στη ζωή των παιδιών ακριβώς όπως και στη ζωή των ενηλίκων. Η αξία του χειρόγραφου όμως είναι άλλη…

«Το χειρόγραφο είναι ένα από τα μεγαλύτερα πολιτιστικά επιτεύγματα της ανθρωπότητας: χάρη σε αυτό, οι άνθρωποι μπόρεσαν να διατηρήσουν τη γνώση τους. Η γραφή έδωσε τη δυνατότητα να μεταβιβάζουμε σύνθετες σκέψεις και ιδέες σε άλλους ανθρώπους ανεξάρτητα από το χρόνο και το διάστημα. Και χάρη στο χειρόγραφο γνωρίζουμε μέχρι σήμερα τι δίδαξε ο Πλάτωνας και ο Σωκράτης. Αλλά παρόλο που τέτοιες σκέψεις γράφονταν πάνω σε πέτρινες πινακίδες, παπύρους και αργότερα σε χαρτί, το σημερινό γράψιμο γίνεται ολοένα και πιο ανεξάρτητο από το φυσικό του υπόβαθρο. Σήμερα, γράφουμε και αποθηκεύουμε πολλά στα smartphones και τους υπολογιστές μας και τα ανεβάζουμε στο cloud. Όλο και συχνότερα ξεχνάμε το στυλό, όλο και πιο συχνά “χτυπάμε” τις σκέψεις μας στις οθόνες και τα πληκτρολόγια. Συχνά το χειρόγραφο μπορεί να βρεθεί μόνο σε σημειώσεις ή ευχετήριες κάρτες», αναφέρει χαρακτηριστικά η γερμανική εφημερίδα.

Ποιος είναι όμως ο κίνδυνος που επισημαίνουν οι ερευνητές; Σύμφωνα με έρευνα μεταξύ 1900 καθηγητών, διαπιστώθηκε ότι το 30% των κοριτσιών και το 50% των αγοριών έχουν πρόβλημα να μάθουν να γράφουν σωστά. Ακόμη και στο Γυμνάσιο, το 40% των μαθητών δυσκολεύτηκαν να γράφουν. Το 53% των καθηγητών πιστεύει ότι η αιτία του προβλήματος δεν είναι άλλη από την προοδευτική ψηφιοποίηση της επικοινωνίας.

Όπως αναφέρει ο ψυχολόγος Κρίστιαν Μάρκαρντ, δεν είναι σαφές αν είναι πραγματικά πιο δύσκολο για τους μαθητές να μάθουν να γράφουν λόγω των ηλεκτρονικών υπολογιστών ή αν ήταν ανέκαθεν δύσκολο γι αυτούς. Τα συγκριτικά στοιχεία δεν επαρκούν για να καταλήξουν οι ερευνητές σε ένα τέτοιο συμπέρασμα. Ο νευρολόγος Κρίστιαν Κελ ωστόσο, εμφανίζεται επιφυλακτικός. «Το γράψιμο είναι ένα αριστούργημα του εγκεφάλου. Ακόμη και η ανάγνωση είναι μια περίπλοκη ικανότητα. Μαθαίνουμε να συσχετίζουμε ξεχωριστά γράμματα με τους ήχους και τελικά να τα συνδυάζουμε σε λέξεις. Όταν γράφουμε με το χέρι, υπάρχει κάτι παραπάνω από την ανάγνωση: μεταφράζουμε έναν ήχο ή μια λέξη με μια λεπτή, πολύ ακριβή κίνηση. Εδώ έρχεται το σύστημα του εγκεφάλου που ελέγχει τις κινήσεις μας. Με τη γραφή ενεργοποιούνται διάφορες περιοχές του εγκεφάλου.» Όπως εξηγεί ο καθηγητής, οι προδιαθέσεις για τη γραφή δεν είναι έμφυτες όπως είναι για παράδειγμα για την ομιλία. Η γραφή δεν είναι διαισθητική και γι’ αυτό πρέπει να δουλέψουμε σκληρά για να την καταφέρουμε. Ο λόγος έχει αναπτυχθεί ως ατομική ικανότητα – ο άνθρωπος μιλά εδώ και 50,000-100,000 χρόνια ή και για 500,000 χρόνια. Η γραφή όμως είναι υποπροϊόν των καλύτερων κινητικών δεξιοτήτων όπως αυτών που ο άνθρωπος χρησιμοποιεί για την κατασκευή των εργαλείων. Η γραφή δεν είναι ενσωματωμένη στο DNA όπως είναι η ομιλία.

Οι Σουμέριοι, περίπου 6.000 χρόνια πριν, ανέπτυξαν τη σφηνοειδή γραφή, σκαλίζοντας τα γράμματα σε ξύλινα ραβδιά σε πήλινες πλάκες. Στο πέρασμα των αιώνων, το αλφάβητό μας αναπτύχθηκε από αυτή τη γραμματοσειρά.

Ενώ η ομιλία είναι κτήμα όλων των ανθρώπων από την αρχή, η γραφή αφορούσε μόνο μια μειονότητα. Μόνο έμποροι, ευγενείς και κληρικοί μάθαιναν να γράφουν. Ακόμη και στη Γερμανία, μόνο πριν από 100 χρόνια η γραφή έγινε πραγματικά υποχρεωτική: το 1919 έγινε πραγματικότητα η υποχρεωτική εκπαίδευση. Σήμερα, 7,5 εκατομμύρια άνθρωποι στη Γερμανία δεν μπορούν να διαβάζουν ούτε να γράφουν επαρκώς.

Σύμφωνα με μελέτες το γράψιμο με το χέρι θα μπορούσε να διευκολύνει τη μάθηση. Στις ΗΠΑ, ένας ψυχολόγος κατέγραψε τις επιδόσεις μιας ομάδας 67 φοιτητών από το πανεπιστήμιο του Πρίνστον που παρακολουθούσαν μια διάλεξη. Οι φοιτητές είχαν τη δυνατότητα είτε να σημειώνουν με το φορητό υπολογιστή είτε να γράφουν σε χειρόγραφο. Το αποτέλεσμα: όσοι είχαν γράψει με το χέρι, είχαν πολύ καλύτερη απόδοση. «Αν γράφουμε με το χέρι, λειτουργούμε πιο συνειδητά», λέει ο Mάρκαρντ. «Ο συνδυασμός περιεχομένου και κίνησης δημιουργεί ένα είδος μνήμης. Ωστόσο, πρέπει να προσέξουμε να μην γενικεύσουμε», λέει ο Kελ, και συνεχίζει «Μερικοί άνθρωποι έμαθαν καλύτερα ακούγοντας ή διαβάζοντας. Η εκμάθηση είναι κάτι πολύ ξεχωριστό»

Ελπίδες μόνο μέσα στην τάξη…

«Τα πράγματα πρέπει να αλλάξουν στην τάξη», λέει ο Κελ. «Στα σχολεία, οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να βρουν τρόπους φιλικούς προς το παιδί για να διδάξουν τους μαθητές τους να γράφουν. Αυτό περιλαμβάνει όχι την αποδυνάμωση της ψηφιοποίησης, αλλά τη σύνδεση και των δύο διαδικασιών. Για παράδειγμα μέσω στυλό που ψηφιοποιούν τη γραφή απευθείας».