Ο ρόλος του πατέρα στη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού

Ο ρόλος του πατέρα στη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού

Γράφει η ψυχολόγος  Ευρώπη Ευθυμιάδου,
Εθελόντρια στη Γραμμή 11525 και στο Συμβουλευτικό Κέντρο του Μαζί για το Παιδί

Για πολλά χρόνια οι ειδικοί αγνοούσαν το ρόλο του πατέρα στη ζωή των παιδιών,  στην οικογένεια και στην ανάπτυξη του παιδιού, θεωρώντας ότι η επίδρασή του έχει μικρότερη σημασία από εκείνη της μητέρας. Πλέον, πληθώρα επιστημονικών ερευνών συνηγορεί στο ότι ο πατέρας, μέσω της αλληλεπίδρασής του με το παιδί και μέσω της εμπλοκής του στη ζωή του, διαδραματίζει ένα μοναδικό και κρίσιμο ρόλο στην ψυχική υγεία και στην προσωπικότητα του παιδιού σε όλα τα στάδια ανάπτυξής του. Ο ρόλος του κάθε γονέα είναι διαφορετικός και απαραίτητος για την ψυχολογική ανάπτυξη του παιδιού, για αυτό η ενεργή παρουσία και των δύο γονέων στη ζωή του παιδιού είναι εξαιρετικά σημαντική.

Η εμπλοκή του πατέρα ξεκινά ήδη από την εγκυμοσύνη της γυναίκας. Πολυάριθμες έρευνες έχουν δείξει ότι η συναισθηματική υποστήριξη του πατέρα στη μητέρα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και τους πρώτους μήνες μετά τη γέννηση του παιδιού, παίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση θετικών σχέσεων μεταξύ του ζευγαριού και κατ’ επέκταση μεταξύ γονέων και παιδιού. Επίσης, παιδιά των οποίων οι πατέρες συμμετέχουν ενεργά στην ανατροφή τους από τη βρεφική ηλικία, είναι πιο πιθανό να είναι συναισθηματικά ασφαλή και να νιώθουν περισσότερη σιγουριά και αυτοπεποίθηση στο να εξερευνήσουν το περιβάλλον τους και, καθώς μεγαλώνουν, να έχουν καλύτερες διαπροσωπικές σχέσεις.

Στη σχολική ηλικία η πατρική εμπλοκή είναι κρίσιμος παράγοντας που θα καθορίσει την εμπιστοσύνη του παιδιού στον εαυτό του και την ικανότητά του να ανταποκρίνεται στις νέες προκλήσεις. Έχει βρεθεί ότι τα παιδιά που έχουν στενή σχέση με τον πατέρα τους τείνουν να διαμορφώνουν καλύτερες σχέσεις με τους άλλους, να συμπεριφέρονται λιγότερο επιθετικά και να νιώθουν μεγαλύτερη ασφάλεια τόσο στις σχέσεις που θα διαμορφώσουν στην παιδική ηλικία όσο και στην ενήλικη ζωή τους.

Στην εφηβεία, ο πατέρας μπορεί επίσης να παίξει διαμεσολαβητικό ρόλο σε δυσκολίες που ενδεχομένως προκύπτουν ανάμεσα στον έφηβο και τη μητέρα. Επίσης, μπορεί να διευκολύνει στα προβλήματα συμπεριφοράς του έφηβου παιδιού του. Ιδιαίτερα για τα έφηβα αγόρια, ο πατέρας λειτουργεί ως ισχυρό πρότυπο και έχει άμεση επιρροή στη συμπεριφορά, στην προσωπικότητα, στις επιλογές και στις συνήθειές τους.

Ο μπαμπάς λοιπόν, είναι σημαντικό να εδραιώσει μια σχέση εμπιστοσύνης με το παιδί του εστιάζοντας στα ακόλουθα:

Να κατανοεί τα συναισθήματα του παιδιού του και να προσπαθεί να βοηθήσει στην επίλυση των προβλημάτων του. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με το να προτρέψει το παιδί να ονομάσει αυτό που αισθάνεται και αν αυτό δυσκολεύεται να το διευκολύνει με ερωτήσεις.

Να δείχνει σεβασμό στα συναισθήματα του παιδιού του, να ακούει όχι μόνο τα λόγια αλλά και τα συναισθήματα του παιδιού του. Όταν αναγνωρίζονται και γίνονται αποδεκτά όλα τα συναισθήματα και δεν αποκρύβονται ή αγνοούνται, το παιδί και ο πατέρας έρχονται πιο κοντά.

Να μοιράζεται τα δικά του συναισθήματα με το παιδί.

Να παίζει με το παιδί. Το παιχνίδι γίνεται ακόμη πιο σημαντικό όταν συμμετέχουν οι γονείς σε αυτό και ιδιαίτερα οι πατέρες, αν και εφόσον αυτό γίνεται σε χαλαρό και όχι σε αυστηρό κατευθυντικό ή ανταγωνιστικό κλίμα, ώστε να προωθείται ο σεβασμός και η άσκηση της συναισθηματικής αγωγής. Όταν οι μπαμπάδες παίζουν με τα παιδιά, δεν τα διασκεδάζουν μόνο, αλλά συμβάλλουν στην ανάπτυξή τους, προσφέροντάς τους ένα ασφαλές περιβάλλον γεμάτο προκλήσεις που τα βοηθά να μάθουν πώς να αλληλεπιδρούν με τους άλλους.

Να επιδιώκει συχνή και καλή επικοινωνία με το παιδί και να είναι ενήμερος για όσα συμβαίνουν και ενδιαφέρουν το παιδί, π.χ. να γνωρίζει τους ανθρώπους που έχουν συχνή επαφή με το παιδί και τα περιβάλλοντα στα οποία βρίσκεται (φίλοι, δάσκαλοι, γιατροί, αθλητικοί χώροι).

Ευρώπη Ευθυμιάδου, Ψυχολόγος
Εθελόντρια στη Γραμμή 11525 και
το Συμβουλευτικό Κέντρο για γονείς, παιδιά και εφήβους του Μαζί για το Παιδί

Βιβλιογραφία
Grace, J., Craig, D. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. Αθήνα: Παπαζήση.
Μαλικιώση-Λοιζου, Μ. & Παπαστυλιανού, Α. (2009). Η συμβουλευτική Ψυχολογία στους άνδρες. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα
Parke, R. (1987) Ο πατέρας. Η συμβολή του στη διαμόρφωση του παιδιού. Αθήνα: Κουτσούμπος

Share